Gwleidyddiaeth

5ed Rhagfyr 1916

Y Prif Weinidog Asquith yn ymddiswyddo a David Lloyd George yn cymryd ei le.

Erbyn diwedd 1916 roedd llywodraeth y Prif Weinidog Asquith yn amhoblogaidd gyda phobl Prydain. Beiwyd ef am y cynnydd gwael ar Ffrynt y Gorllewin ac roeddent yn meddwl ei fod e’n wan.

Roedd David Lloyd George i’r gwrthwyneb. Roedd e’n gymeriad cryf ac yn benderfynol ei ffordd. Ym mis Rhagfyr 1916 gorfododd Lloyd George, gyda chefnogaeth o rhai ffigurau pwysig yn y llywodraeth ac yn y wasg, Asquith allan o’i rôl a chymerodd yr awenau fel Prif Weinidog.

Gwnaeth y Prif Weinidog Lloyd George sawl newid i sut roedd y rhyfel yn cael ei rhedeg yn ogystal â gwneud cyfraniadau cryf tuag at strategaethau rhyfel. Roedd e’n deall mai ‘rhyfel cyflawn’ oedd hwn a bod angen harneisio holl adnoddau Prydain a’i Hymerodraeth er mwyn sicrhau buddugoliaeth.

Yng Nghymru, derbyniwyd y newyddion hyn yn berlewyg ac yn llawn balchder. Gwelir yr ymateb yn y Herald of Wales: ‘Gallant little Wales cannot but feel a thrill of pride in the supreme honour and responsibility conferred by his Majesty, in this critical hour, on the Right Hon. David Lloyd George. There is no better known man in Wales, or, for that matter, in the United Kingdom’.

Adnoddau Allanol

Darllenwch yr erthygl yn yr Herald of Wales.

Ganwyd David Lloyd George ym Manceinion i rieni Cymreig.