Chwyldro yn Rwsia

Llywodraeth newydd yn cymryd drosodd yn Rwsia yn dilyn chwyldro.

Digwyddodd dau chwyldro yn Rwsia yn 1917. Yn gynnar yn 1917 roedd streiciau a phrotestiadau oherwydd prinder bwyd. Roedd pobl yn anhapus gyda’r llywodraeth ac eisiau newidiadau gwleidyddol. Gorfodwyd y Tsar Nicholas i ymddiswyddo a sefydlwyd Llywodraeth Dros-dro i redeg y wlad, a oedd mewn anrhefn lwyr. Adnabu hwn fel y Chwyldro Chwefror.

Ym mis Tachwedd digwyddodd chwyldro arall. Arweiniwyd hwn gan Vladimir Lenin a Leon Trotsky a oedd yn Chwyldroadwyr Bolshevik (Comiwnyddol). Cynllunion nhw ar wrthryfel llwyddiannus a ddymchwelodd y Llywodraeth Dros-dro. Yn ei le sefydlon nhw Gyngres o Sofietau i redeg y wlad.

Mae’r llywodraeth newydd yn tynnu Rwsia mas o’r rhyfel.

Un o’r pethau cyntaf gwnaeth yr arweinyddiaeth newydd oedd cychwyn trafodaethau heddwch gyda’r Almaen. Ym mis Mawrth 1918 arwyddodd Rwsia Gytundeb Brest-Litovsk gyda’r Almaen. Gwnaeth yr Almaen i Rwsia gytuno i amodau hynod o lym a oedd yn cynnwys ildio llawer o dir i’r Almaen a thalu iawndaliadau.

Dau filwr Bolshevik ar ôl y Chwyldro Hydref.