Tanciau

Ym mis Medi 1916 mae Byddin Prydain yn defnyddio tanciau am y tro cyntaf ar y Somme.

Ers i’r ffosydd cyntaf cael eu palu ar Ffrynt y Gorllewin, roedd unigolion yn lluoedd arfog Prydain wedi bod yn gweithio ar arf newydd.

Y broblem ar Ffrynt y Gorllewin oedd bod arfau fel drylliau peiriant yn ei gwneud hi’n anodd iawn i ymosod ar y gelyn heb ddioddef llawer o golledion. Dyma pam roedd Ffrynt y Gorllewin wedi troi’n gaethgyfle.

Ond os oedd milwyr yn gallu croesi Tir Neb tu ôl i darian amddiffynnol ac yna dinistrio’r drylliau peiriant, yna gall milwyr eraill eu dilyn a gall ymosodiad fod yn fwy llwyddiannus a chosti llai o golledion.

Dyma’r meddwl tu ôl i’r tanc.

Cymerodd hi fisoedd i beirianwyr a chomanderiaid i ddylunio braslun o beth allai weithio. Yna roedd rhaid iddynt ffeindio dynion i yrru’r tanciau a gweithio mas pa fath o dactegau oedd angen.

Doedd gan yr Almaenwyr ddim syniad beth oedd y peiriannau mawr rhyfel. Roedd eu bodolaeth a’u pharatoadau wedi cael eu cadw’n gyfrinach.

Yn anffodus roedd y tir yn fwdlyd iawn ac ar 15 Medi daeth nifer o’r tanciau’n sownd yn y llacs a thorri lawr. Ond roedd hi’n amlwg fod gan yr arf newydd hyn lawer o botensial os defnyddir hi yn y ffordd gywir.

Datblygodd dyluniad y tanc yn ystod cwrs y rhyfel, gan ddod yn well ac yn well, a daeth Prydain a Ffrainc yn fwy profiadol yn eu defnyddio. Erbyn diwedd y rhyfel roedd y tanc yn arf pwysig a pheryglus, ac aeth ymlaen i ddominyddu maes y gad yr Ail Ryfel Byd.

Oeddech chi’n gwybod…

Wrth i ni feddwl am Winston Churchill rydym yn meddwl yn bennaf am yr hyn iddo gyflawni yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Fodd bynnag, roedd Churchill yn ffigwr bwysig yn y Rhyfel Byd Cyntaf hefyd. Ef oedd un o'r bobol oedd gyda cyfrifoldeb dros berswadio llywodraeth Prydain am yr angen am danciau. Chwiliodd arian er mwyn noddi arbrofion gyda thanciau a gweithiodd yn galed i gadw'r prosiect i fynd, hyd yn oed pan oedd pobol yn dweud ei fod yn syniad twp.

Milwyr ar bwys tanc. Defnyddiwyd tanciau am y tro cyntaf ar y Somme ym mis Medi 1916. Tynnwyd llawer o sylw iddynt o filwyr y Cynghreiriaid a daethant fel sioc i’r Almaenwyr pan ymddangoson nhw am y tro cyntaf.